Foto: Anton Poptie
Foto: Anton Poptie

In onderstaande film legt Joachim Eijlander zelf e.e.a. uit m.b.t. betreffende componisten en de te spelen muziekstukken.

ZATERDAG 3 FEBRUARI 2018

Middagconcert (aanvang 14.15 uur)

 

Joachim Eijlander

Cellosuites van Bach

P R O G R A M M A

 

Johann Sebastian Bach (1685-1750)

Derde suite BWV 1009 in C

prelude

allemande

courante

sarabande

bourrée

gigue


Joseph dall’Abaco (1710-1805)

Caprices 4 en 9


Alfredo Piatti (1822-1901)

Caprice 6


Johann Sebastian Bach

Vierde suite BWV 1010 in Es

prelude

allemande

courante

sarabande

bourrée

gigue


Toelichting

De muziek van Bach is voor mij persoonlijk een bron van lichtheid, rust en energie. Het medeleven van Bach met alle menselijke emoties pakt mij iedere keer weer. Bach is begaan met het menselijk lijden maar biedt in zijn muziek ruimte, troost, plezier en perspectief. De menselijke emoties transformeren zich tot iets hemels, iets tijdloos, doordat ze zich richten naar een “oerpuls” in de vorm van een hartslag. Ook het idee van samenzang in de vorm van een koraal, zo vaak te horen in zijn cantates maar dus ook in de suites, is iets dat troost en ruimte biedt. De kwetsbaarheid van een enkel klinkende cello vind ik heel menselijk. Wat een geniale keuze van Bach … De cello, met zijn menselijke, sonoor zingende klank, omarmd tijdens het spelen! Deze transformatie van het menselijke naar het hemelse maakt zijn muziek niet alleen tijdloos, maar geeft juist nu hoop, troost en inspiratie.


Vandaag klinken de derde en vierde suite. Hoewel ze zich naast elkaar bevinden in de reeks van zes suites en dezelfde volgorde van delen hebben, zijn het toch hele verschillende suites. De vierde suite is groter van opzet dan de derde en voegt een dimensie toe aan de voorgaande suites. Die dimensie is onder meer  te merken aan de ruimtelijkheid van de klank, de virtuoze improvisatie-achtige passages. De vierde suite heeft meer Italiaanse invloeden en de derde meer Franse, die puntig en elegant is. Kenmerkend voor Franse muziek is het gebruik van de viola da gamba. Het onderhandse strijken van een gamba brengt een lichtheid en een spel met de zwaartekracht teweeg, een basiseigenschap van de dans zelf. Dat lichtvoetige spel moet Bach in deze suite geïnspireerd hebben. De basis is de laagste snaar van de cello, waardoor de klank een bijzondere stralende diepte heeft: alle tonen komen voort uit deze prachtige resonantie.


De muziek van de Italianen Joseph dall’Abaco en Alfredo Piatti is zo aanstekelijk en goed dat ik vind dat ze een plekje direct naast de grote meester verdienen. De muziek van Abaco is net als Bach geworteld in de barok maar doet al van een nieuwere tijd en stijl spreken, namelijk de “Sturm und Drang”, opvallend genoeg ook de stijl waarin de meest begaafde zoon van Bach, Carl Philipp Emanuel, uitblonk.


Van de romanticus Piatti klinkt de zesde caprice als een prachtige uitgesponnen sarabande, waarbij de meerstemmigheid die bij Bach tot de verbeelding spreekt, ook hier magie teweegbrengt.


Joachim Eijlander

De musicus 

Joachim Eijlander, geboren 1975, kreeg zijn eerste lessen van Jan Hollinger in Rotterdam, zijn geboorteplaats. Hij vervolgde zijn studies in Utrecht, Amsterdam en Berlijn. Hij speelde samen met vele gerenommeerde musici, waaronder Inon Barnatan, Karl Leister en Zuill Bailey. Als cellodocent en kamermuziekcoach is hij verbonden aan verschillende vooraanstaande conservatoria en festivals in Europa en de VS.

 

Maar een solocarrière was Joachims grootste droom en die heeft hij nu kunnen verwezenlijken door de zes suites van Bach op een dubbel-cd uit te brengen. Sinds het begin van de twintigste eeuw zijn Bachs cellosuites - die na zijn dood min of meer in vergetelheid waren geraakt - mateloos populair. Het aantal opnames ervan moet inmiddels tegen de honderd lopen. Alle grote cellisten (Casals, Rostropovitsj, Anner Bijlsma, Yo-Yo Ma) voerden ze uit en namen ze op. Er is alom bewondering en ontzag voor de complexe en diepzinnige werken, die in de ogen van velen mythische proporties hebben.

 

Toch ontdekte Joachim Eijlander ook vrijheid, speelsheid en improvisatie in de cellosuites. Zoals hij het zelf omschrijft: ‘Mijn streven is ernaar om muziek die ik speel altijd zo natuurlijk mogelijk te laten klinken. Zónder natuurlijk de techniek, de diepte, de emoties en de genialiteit van de muziek niet uit het oog te verliezen.’ Dat hem dat is gelukt, bewijzen wel de talloze mooie recensies die hij voor deze opnames ontving.

 

In september 2017 kwam zijn nieuwe solo-cd ‘Sequentia!’ uit met caprices van d’Albaco en Piatti. Deze cd kreeg schitterende recensies in binnen- en buitenland. In oktober volgde een tv optreden bij Vrije Geluiden met delen uit deze nieuwe solo cd.

 

Sinds juni speelt Joachim op een unieke 300 jaar oude Italiaanse cello. Dat een musicus een prachtig, passend oud instrument kan vinden en aankopen, komt zelden voor. De cello wordt sinds 100 jaar in Nederland bespeeld. De aankoop wil Joachim voor een deel met een crowdfunding actie volbrengen. Wellicht wilt u hem helpen deze Nederlandse traditie van dit Italiaanse topinstrument voort te zetten? Kijk op zijn website www.joachimeijlander.com voor meer informatie.