Foto: Sara Wijzenbeek
Foto: Sara Wijzenbeek

ZATERDAG 21 OKTOBER 2017

 

Ensemble Lumaka

fluit, viool, altviool, cello en harp

 

"Mozarts bewonderaars in de romantiek"

 

 


PROGRAMMA

 

 

 

Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791)

Fluitkwartet in D, KV 285

Allegro

Adagio

Rondo

 

Michael Glinka (1804-1857)

Variationen über ein Thema von Mozart

(harpsolo)

 

Wolfgang Amadeus Mozart

Divertimento, KV 563

Allegro

Adagio

Allegro

 

 

 

P A U Z E 

 

Wolfgang Amadeus Mozart

Uit de Grote Mis in c, KV 427: Et incarnatus est...

(arr. Martina Forni)

 

E.T.A. Hoffmann (1887-1822)

Harpkwintet in c

Allegro moderato

Adagio

Allegro

TOELICHTING

In dit programma worden werken van Mozart gecombineerd met stukken van twee van zijn bewonderaars uit de 19de eeuw. 

 

Het fluitkwartet nr. 1, KV 285 is het eerste van drie fluitkwartetten die Mozart schreef in opdracht van de Hollandse dokter en amateurfluitist Ferdinand De Jean, vermoedelijk ergens tussen 1777 en 1778. Van de vier regelmatig gespeelde kwartetten is dit waarschijnlijk het meest geliefde. Het Adagio in b is een romantisch lied dat met zijn slechts 35 maten vooruitloopt op het langzame deel van het pianoconcert KV 488. Ludwig van Beethoven gebruikte het thema van het eerste deel voor zijn duo voor klarinet en fagot.  

 

Glinka schreef zijn Variaties op een thema uit Die Zauberflöte van Mozart voor harp tussen 1822 en 1827. Na het thema volgen vijf variaties die met een kort coda worden afgesloten.

 

September 1788 voltooide Mozart het prachtige strijktrio, KV 563, in hetzelfde jaar als zijn laatste drie symfonieën. Hij gaf het de titel Divertimento a sei Pezzi , maar het heeft ondanks de zesdelige vorm niets van het lichte en vrolijke karakter van zijn andere divertimenti. Integendeel, Mozart trekt voor viool, altviool en cello alles uit de kast: inventieve melodieën, speels samenspel en voortdurend nieuwe verrassingen. Het is echte kamermuziek, waarin alle drie de instrumenten gelijkwaardig zijn. Vanavond worden van dit monumentale werk drie delen uitgevoerd, de eerste twee en het laatste.

 

De bewerking van Et incarnatus est, een deel uit de Grote Mis KV 427 van Mozart, is van de hand van de altvioliste Martina Forni. Het is een van haar lievelingsstukken en zij kon zich heel goed voorstellen hoe mooi het zou klinken in de bezetting van het ensemble: de fluit als stem, de harp als continuo, en de drie strijkers als het orkest.

 

 

Ernst Theodor Amadeus Hoffmann, in Duitsland vooral bekend als schrijver van fantastische verhalen, was een zo grote bewonderaar van Mozart dat hij zijn laatste voornaam die eigenlijk Wilhelm luidde, in Amadeus veranderde. Het Harpkwintet, oorspronkelijk voor harp en strijkkwartet, schreef hij waarschijnlijk in Warschau. Hoffmann heeft de titel in 1807 veranderd in Quintett für Harfe oder Fortepiano... toen de muziekuitgever het niet wilde publiceren vanwege de moeilijke harppartij. Uiteindelijk is het niet uitgegeven en in 1846 terechtgekomen in de Königliche Bibliothek te Berlijn. Het bevindt zich thans in de Staatsbibliothek Preußischer Kulturbesitz.

DE MUSICI

Ensemble Lumaka wordt gevormd door Jana Machalett (fluit), Miriam Overlach (harp), Saskia Viersen (viool), Martina Forni (altviool) en Charles Watt (cello).

 

Het ensemble bestaat al vijftien jaar en is in zijn kwintetbezetting op dit moment uniek in Nederland. Het winnen van o.a. het Internationale Kamermuziekconcours Almere (2005) en het Debuut (2009) bevestigden al vroeg het hoge niveau van het ensemble. De individuele spelers zijn ook lid van verschillende Nederlandse toporkesten en ensembles, zoals het Koninklijk Concertgebouworkest, het Nederlands Philharmonisch Orkest en Ensemble Insomnio.

 

Deze kwintetbezetting werd in de jaren twintig in het leven geroepen door de Parijse harpist Pierre Jamet. Hij gaf diverse componisten opdrachten om nieuw werk te schrijven voor deze bezetting. Op zoek naar nieuwe klankkleuren en kleurcombinaties in de kamermuziek kozen componisten vanaf het einde van de 19e eeuw regelmatig voor andere bezettingen in plaats van de tot dan toe gebruikelijke zoals een pianotrio of een strijkkwartet. Het ensemble onderscheidt zich dan ook door zijn specialisatie in deze complexe kamermuziek van het begin van de 20ste eeuw.

 

Ensemble Lumaka werkt voor speciale projecten regelmatig samen met acteurs, schrijvers, lichtkunstenaars of andere musici. Kenmerkend voor Lumaka is dat het ensemble vaak een speciaal thema kiest voor haar programma’s. Zo was hun concertserie ‘MOnuMENTEN 1920’ gewijd aan muziek uit de twintiger jaren. Hun productie Visionaire Timbres 1926 kreeg in de Volkskrant een viersterren recensie. In ‘Slauerhoff en de Zee’ mengt Lumaka muziekwerken met gedichten van de Nederlandse dichter Jan J. Slauerhof geïnspireerd op zijn indrukken van zee en landen zoals China en Japan.

 

Op 17 oktober jl. presenteert Lumaka in een feestelijke bijeenkomst hun nieuwe cd ‘Sepia & Amaranth’ uitgegeven bij label Et’cetera. Deze en andere cd’s zijn na afloop verkrijgbaar. De Lumaka leden signeren deze graag voor u.