Foto: Martina Krenkova
Foto: Martina Krenkova

ZATERDAG 20 JANUARI 2018

 

Nieuwjaarsconcert met

Pianotrio Martinů 

 

 

Shostakovich

Martinů

Dvořák

 


 

P R O G R A M M A

 

Dmitri Shostakovich (1906-1975)

Pianotrio in c, Op. 8

 

Bohuslav Martinů (1890-1959)

Pianotrio nr. 3 in C, H. 332

Allegro moderato

Andante

Allegro

 

P A U Z E

 

Antonín Dvořák (1841-1904)

Pianotrio in f, Op. 65

Allegro, ma non troppo

Allegretto grazioso

Poco Adagio

Finale. Allegro con brio

 

Foto: Martina Krenkova
Foto: Martina Krenkova

TOELICHTING

Shostakovich schreef zijn pianotrio Op. 8 in de herfst van 1923 toen hij nog op het Petrograd Conservatorium zat. Het is een vroeg-romantisch werk dat hij in het voorjaar van 1924 voorspeelde voor zijn docenten van het conservatorium van Moskou. Bij de officiële première op 20 maart 1925 werd het stuk uitgevoerd door N. Fedorov (viool), A. Jegorov (cello) en Lev Oborin (piano), die later heel veel met David Oistrach heeft samengespeeld. De partijen moeten verloren zijn gegaan, want het trio bestaat alleen nog in het handschrift van de componist. Omdat daarin enkele maten van de pianopartij misten heeft een leerling van Shostakovich, Tischenko, het trio voltooid. De partituur is opgedragen aan Tatiana Gliwenko met wie Shostakovich in de zomer van 1923 een liefdesrelatie had. 

 

De Tsjechisch componist Bohuslav Martinů muntte uit in kamermuziek en leverde met zijn drie pianotrio’s een belangrijke bijdrage aan het repertoire voor die bezetting in de 20ste eeuw. Zijn scherp oor voor evenwicht en sonoriteit vinden hier een perfect medium voor zijn muziek. Zij bieden een fascinerend inzicht in de stilistische ontwikkeling van de componist. Het eerste trio, in anderhalve week in Parijs geschreven en door Stravinsky bewonderd, is in een neo-barok stijl, terwijl trio’s 2 en 3, gecomponeerd in Amerika in 1950 en 1951, ambitieuzer zijn in omvang en opmerkelijk door hun ritmische vitaliteit en grilligheid. Het pianotrio nr. 3 staat ook bekend als het Grand Trio en heeft een ‘concertante’ karakter.

 

Met zijn grootse symfonische opzet laat het pianotrio Op. 65 een andere kant van Dvořáks kunstenaarschap zien: het intieme karakter van zijn eerdere kamermuziek heeft hier plaats gemaakt voor een meer formele structuur en vorm, zonder overigens de rijkdom van zijn melodische ideeën aan te tasten. Zijn gevoel voor verhoudingen en zijn streven naar contrast komen tot uiting in de volgorde van de delen: in de laatste definitieve versie is het tweede deel een Scherzo, waarna de rustige lyriek van het langzame derde deel volgt om daarmee het contrast met de energieke opgewektheid van de Finale des te groter te maken.

DE MUSICI

Het trio Martinů werd in 1990 opgericht op het conservatorium van Praag en bestaat vanaf  1993 uit Petr Jiříkovský, piano, Pavel Šafařík, viool en Jaroslav Matějka, cello. Dit vooraanstaande Tsjechische pianotrio behoort nu al jaren tot de internationale top en heeft een indrukwekkende staat van dienst.

 

Dat het trio in Nederland zo geliefd is, bewijst wel hun agenda voor januari 2018. Tussen 14 en 30 januari verzorgen de musici maar liefst zeven concerten op verschillende plaatsen. In maart volgt dan weer een tournee door Groot-Brittannië. Naast hun drukke concertagenda langs podia in binnen- en buitenland speelt het trio voor de Tsjechische radio, de BBC, Radio France, de ARD en ORF.  Los daarvan hebben de drie leden ook een solocarrière en worden ze regelmatig uitgenodigd om samen te werken met andere vooraanstaande musici.

 

Het repertoire van het trio is breed. Vanzelfsprekend omvat dit ook composities van Tsjechische componisten zoals Dvořák en Martinů. Van laatstgenoemde componist brachten zij in 2017 een cd uit van zijn drie pianotrio‘s. Eerder verschenen er al zes cd’s van het Trio Martinů.

 

Peter Johnson, Professor of Music aan het Conservatorium in  Birmingham, schreef in zijn lovende recensie na een optreden: ‘Het is heel bijzonder hoe deze musici samenspelen: een combinatie van intense concentratie, een ogenschijnlijk speelgemak en een absoluut perfecte techniek.’