Javier Lupiáñez, viool

Inés Salinas, cello

Patrícia Vintém, klavecimbel

Javier Ovejero, theorbe en barokgitaar

Foto-impressie van 18 maart 2017

ZATERDAG 18 MAART 2017

 

Scaramuccia

viool, gitaar, cello & klavecimbel

 

PROGRAMMA

 

James Oswald

The Caledonian Pocket Companion Vol. XII (ca. 1750)

Pioberachd Mhie Dhonuil

 

Francesco Maria Veracini

Sonata Accademica op. 2 nr. 9 (1740)

Allegro moderatemente

Adagio

Scozzese

Largo

Scozzese

 

William McGibbon

Sonata in B minor (ca. 1745)

Adagio

Allegro

Largo

Presto

 

William McGibbon

A Collection of Scots Tunes, some with 

Variations for a Violin (1746)

The Last of Plates Mill

The Bottom of the Punch bowl

'If you had been Where I have been, Oh, you would nog be so canty-o

The Flower of the forest

Willie was a wanton wag

 

P A U Z E

 

 


Georg Frideric Händel (Arr. Javier Lupiáñez)

Der arme Irische Junge (The Poor Irish Lad) (1747)

 

Francesco Geminiani

Airs from "A Treatise of Good taste in the Art of musick" (1747)

Air 1. Auld Bob Morrice - Allegro

Air 2. The Country Lass - Allegro

Air 3. Lade Ann bothwell's Lament - Allegro

Air 4. Sleepy Body

 

Turlogh O'Carolan

The Hibernian Muse (ca. 1770)

Irish Air

 

James Oswald

The Caledonian Pocket Companion

Marsail Lochinalie

Up and ware them a'Willie

 

Voorproefje van het programma "Irish Coffee" in de video.


Toelichting

Irish Coffee is een programma van Ierse en Schotse barokmuziek, een muziekstijl die vele componisten in heel Europa heeft geïnspireerd. Bijna alle stukken zijn geschreven tussen 1740 en 1750. De imitatie van de doedelzak in Pioberachd Mhie Dhonuil van Oswald uit de Caledonian Pocket Companion was waarschijnlijk bekend bij Veracini, die rond deze periode in Londen woonde, want hij schreef het Scozzese van zijn Sonate op het Schotse lied Tweed Side uit diezelfde Caledonian Pocket Companion.

 

De Schotse violist en componist McGibbon, mogelijk een leerling van Veracini, beheerste met het grootste gemak verschillende muziekstijlen. Zo is zijn Sonate een prachtig voorbeeld van de Italiaanse stijl, en zijn de composities in zijn muzikale moedertaal schitterende voorbeelden van de Schotse muziek die Veracini en Geminiani heeft beïnvloed.

 

In 1747 speelde Händel in Dublin en noteerde daar in zijn schetsboek de mooie Ierse melodie: Der arme Irische Junge. We weten niet of Händel deze melodie van iemand anders heeft overgeschreven of zelf heeft gecomponeerd. Het is overigens opvallend dat Händel, Geminiani en Veracini in dezelfde periode en omgeving met Ierse en Schotse volksmuziek in aanraking komen.

 

Geminiani was ook zeer gecharmeerd door de Ierse en Schotse stijl. De stukken uit zijn boek A Treatise of Good taste in the Art of musick zijn variaties op Schotse en Ierse thema’s. Een van die variaties op het lied The Country Lass, geschreven in een driekwartsmaat, is heel bijzonder: de baslijn blijft in die driekwartsmaat, terwijl de vioolpartij is geschreven in een vierkwartsmaat. Het polyritmische effect is als het dansen van de foxtrot op een wals!  

 

O'Carolan  was zeer beroemd in zijn tijd en wordt algemeen beschouwd als de nationale componist van Ierland. Er gaat het verhaal dat Geminiani hem een aantal van zijn composities stuurde en daar advies over vroeg. Toen hij de verbeteringen had gezien die O'Carolan hem als antwoord had teruggestuurd verklaarde Geminiani dat O'Carolan de beste componist was die hij ooit had ontmoet.

 

Marsail Lochinalie van Oswald, de uitbeelding van een gevecht, een soort compositie dat tijdens de barok in Schotland en Ierland in de mode was, wordt gevolgd door een dans, Up and ware them a' Willie. Voor de oorsprong van het lied wordt vaak verwezen naar een aantal veldslagen, zoals Culloden (1745) of de Slag bij Shrieffmuir (1715).

De musici

Scaramuccia werd in februari 2013 opgericht op initiatief van de violist Javier Lupiáñez om zelden ten gehore gebrachte barokmuziek opnieuw tot leven te brengen. Muziek die niet alleen in de hogere kringen te horen was, maar ook in kroegen en op straat. Aan elk programma gaat een langdurige en uitgebreide studie vooraf om die muzikale pareltjes te vinden die verborgen liggen in de barokmuziekliteratuur.

 

Het eerste optreden van Scaramuccia was in 2013 gedurende het festival Oude Muziek in Utrecht in Brugge. Vanaf dat moment is het ensemble een veel gevraagde gast op concertpodia in Nederland, België en het Verenigd Koninkrijk. Aan de oorspronkelijke samenstelling: viool, cello, gitaar/theorbe werd in 2014 een klavecimbel toegevoegd, waarmee de muzikale mogelijkheden aan kracht hebben gewonnen.

 

Scaramuccia trad o.a. op in het Maldon Festival of Arts in Maldon (UK – 2014 en 2015), Het Museum Vleeshuis in Antwerpen (2014), de Kasteelconcerten in Nederland, Festiavl Echi Lontani in Italie (2016), Kamermuziek Fastival Utrecht – Janine Jansen en vrienden, Musica Antica da Camera (2016) en heeft ook opnames gemaakt voor de Nederlandse Concertzender.

 

In zijn zoektocht naar nieuwe anonieme barokmuziek stuitte Javier Lupiáñez op werken die veel overeenkomsten vertoonden met andere werken van Vivaldi. Hij legde het voor aan Enrico Gatti, een van de grote specialisten in Italiaanse barok muziek. Gatti merkte op dat the Gigue voor de solo cello veel overeenkomsten had met de gigue in Vivaldi’s vioolconcert. Scaramuccia bracht deze werken ten gehore in het programma ‘De Musyck Kamer’ van de Nederlandse Concertzender. Een onafhankelijk onderzoek in 2015 door Federico Maria Sardelli, gespecialiseerd in Vivaldi, bevestigde dat de werken inderdaad door Vivaldi zijn geschreven. In 2015 kwam de cd met deze nieuwe ontdekkingen tot stand onder het label Ayros.

 

Scaramuccia ontving de publieksprijs in the Göttinger Reihe Historischer Musik 2015/2016 competitie.