Foto: Ronald Knapp
Foto: Ronald Knapp

 

9 april 2022

14.15 uur

 

Prisma Trio

 

'Wittgensteinproject'

 

 

 

 

  

Janneke van Prooijen (viool)

Elisabeth Smalt (altviool)

Michiel Weidner (cello)

m.m.v. Folke Nauta (piano linkerhand) & Lars Wouters van den Oudenweijer (klarinet) 

 

 

 P R O G R A M M A

 

Wittgenstein: Wien bleibt Wien!

 

Richard Strauss (1864-1949)

Variaties over het volkslied ’s Deandl is harb auf mi

 

Franz Schmidt (1874-1939)

Kwintet voor piano linkerhand, klarinet en strijktrio, in A-groot

Allegro moderato

Scherzo, Molto vivace

Adagio

Finale; Variaties over een thema van Josef Labor

 

Johann Schrammel (1850-1893)

Wien bleibt Wien

 

 

 

Dit concert is zonder pauze.

Na afloop is er gelegenheid voor ontmoeting conform de dan geldende Covid-regels.


Toelichting

Het is 1914. Paul Wittgenstein, een jonge veelbelovende pianist uit Wenen, trekt ten strijde aan het oostfront en verliest al in de eerste dagen van de oorlog zijn rechterarm. Hij besluit zijn pianistencarrière voort te zetten en vraagt de ene na de andere bekende componist om werken te schrijven voor piano linkerhand. Zo schreef bijvoorbeeld Maurice Ravel voor Wittgenstein het beroemde ‘Pianoconcert voor de linkerhand’.

Er is ook – en dat is veel minder bekend - veel kamermuziek voor Wittgenstein gemaakt. Wittgenstein bestelde tussen 1923 en 1938 maar liefst zes composities bij Franz Schmidt, eens beroemd maar nu vergeten, die intense, kleurrijke en persoonlijke muziek schreef die je terugvoert naar het negentiende-eeuwse Wenen. Temidden van het tumult rond de Tweede Weense school van Arnold Schönberg cs. - niet door alle Weners gewaardeerd - bleef Franz Schmidt trouw aan het hoogromantische idioom. Met Paul Wittgenstein had hij een bijzonder goed contact. In de kamermuziekwerken valt op dat Schmidt de piano als gelijkwaardige partner van de andere instrumenten behandelt. Hoe complex de éénhandige pianopartij bij vlagen ook is, nergens is de virtuositeit een doel op zich. 

Het kwintet in A-groot is afgezien van een Toccata voor piano solo de zwanenzang van Franz Schmidt. Met een tijdsduur van meer dan 50 minuten is het een lijvig stuk. 

 

Richard Strauss haatte het als men hem vroeg of hij familie was van Johann Strauss, de Weense Walsenkoning. In zijn eigen paleisje in Park Belvedère componeerde hij de komische opera Der Rosenkavalier, welhaast een parodie op de Weense Wals met zijn spel van aantrekken en afstoten. Het werd zijn grootste succes. Richard Strauss op zijn lichtvoetigst kunnen we horen in zijn Variaties voor strijktrio over het volkswijsje ‘s Deandl is harb auf mi’: 't meiske is boos op mij…

 

Johann Schrammel hield niet van lijvige of ernstige stukken. Muziek is er voor het plezier. Wien bleibt Wien.


Prisma Strijktrio (Janneke van Prooijen - viool, Elisabeth Smalt - altviool en Michiel Weidner - cello) ontmoet vanaf de oprichting in 2002 groot enthousiasme bij een breed publiek en staat garant voor 7 eeuwen strijktriomuziek op het scherp van de snede: virtuoos, hartstochtelijk en stijlbewust met de flair van drie gelouterde musici die elkaar feilloos aanvoelen. De trioleden leiden de werken graag in met een kort verhaal dat zowel de geoefende als de minder ingewijde luisteraar weet aan te spreken.

Het trio is te horen op talloze (inter)nationale podia en festivals zoals het Koninklijk Concertgebouw, De Doelen, Muziekgebouw aan ’t IJ, Rijksmuseum, Grachtenfestival, November Music, en op radio en tv. Regelmatig treedt Prisma op met gasten, zoals pianisten Riko Fukuda en Folke Nauta en klarinettist Lars Wouters van den Oudenweijer, en werkte samen met schrijver A.L. Snijders. In Splendor Amsterdam presenteert Prisma zijn eigen serie Reageerbuisconcerten, waarbij het trio letterlijk in gesprek gaat met zijn publiek.

 

Prisma’s eerste album Voyage uit 2013 werd bekroond met een 10 in Luister. Het nieuwste album La Muse verscheen bij Cobra Records, met werken van Florent Schmitt en Darius Milhaud. Het ontving The Album of the Year 2021 Award van NativeDSD, wereldwijd platform voor hoge-kwaliteitsreleases.

 

Klarinettist Lars Wouters van den Oudenweijer (1977) studeerde bij Walter Boeykens aan het Rotterdams Conservatorium en bij Charles Neidich aan The Juilliard School te New York. Hij behaalde eerste prijzen bij diverse nationale en internationale concoursen.

In 1999 debuteerde Lars met een recital in het Concertgebouw te Amsterdam in de serie ‘Jonge Nederlanders’ en verzorgde in 2001-2002 de ‘Rising Stars’ Concertserie en sindsdien bespeelt hij regelmatige de internationale concertpodia zoals Carnegie Hall New York, Wigmore Hall Londen, Musik Verein en Konzerthaus Wenen. Als solist speelde hij met diverse orkesten in binnen- en buitenland zoals het Rotterdams Philharmonisch Orkest, de Radio Kamer Filharmonie en Amsterdam Sinfonietta, en als gast solo-klarinettist in de Academy of St Martin in the Fields en het Koninklijk Concertgebouworkest. Hij speelt regelmatig kamermuziek met o.a. Skampa Ebène, Ad Libitum, Danèl, Manderling, Auryn en Altenberg Trio Wien. Hij verdiept zich de laatste jaren in de hedendaagse muziek en vertolkt deze regelmatig met diverse internationaal toonaangevende muziekensembles.

Hij kreeg in 2003 de Edison voor zijn debuut cd in de categorie “Young Masters”. Zijn verschillende opnames voor Challenge Records en Naxos werden met lovende internationale kritieken ontvangen.

Als hoofdvakdocent is hij verbonden met het Academy of Music and Performing Arts te Tilburg.

 

Folke Nauta werd toegelaten tot de vooropleiding aan het Conservatorium van Zwolle toen hij 12 jaar oud was, en studeerde verder aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam, waar hij in 1997 met een 10 met onderscheiding afstudeerde bij Jan Wijn.

Al op jonge leeftijd was hij prijswinnaar op nationale en internationale pianoconcoursen. Hij brak door toen hij in 1994 als eerste Nederlander het Scheveningen Internationaal Pianoconcours won en daarbij ook de Nederlandse Persprijs. In 1995 ontving Nauta de Philip Morris Kunstprijs, waardoor hij een solo-cd kon opnemen en lessen kon volgen bij Eugen Indjič in Parijs.

Folke Nauta speelt geregeld solo, solistisch met orkest en in kamermuziekverband, o.a. met het Noordhollands Philharmonisch Orkest, het Radio Symfonie Orkest en het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Zijn repertoire strekt zich uit van Johann Sebastian Bach tot hedendaagse muziek, tot aan de door velen onspeelbaar geachte Etudes van György Ligeti toe.

Duo's vormde hij met cellist Jeroen den Herder en met violiste Janine Jansen, en met beiden het Rembrandt Trio. Daarnaast trad hij op met onder meer Daniël Wayenberg, Rian de Waal, Rudolf Koelman en het Daniel Kwartet. 

Nauta nam cd's op met onder meer de polonaises van Frédéric Chopin, werken van Franz Schubert en drie pianoconcerten van Julius Röntgen die niet eerder op cd waren verschenen. Van het aan hem opgedragen pianoconcert van Willem Jeths maakte hij een cd-opname met het Noordhollands Philharmonisch Orkest o.l.v. Thierry Fischer.